Straffen en belonen of kan het ook anders?

Veel ouders zitten met de handen in het haar als hun kinderen niet luisteren. Er lijkt na herhaald waarschuwen nog maar een oplossing: straffen. Of paaien met een beloning in het vooruitzicht. Programma’ s als The Nanny voeden dit gedachtegoed.

The nanny brengt structuur in gezinnen waar die ontbreekt en heeft opvoedingsondersteuning weliswaar meer bespreekbaar gemaakt. Daarmee zijn alle positieve punten mijns inziens ook gezegd.

Straffen een goed middel?

Het is namelijk een kortetermijnoplossing. Het vele straffen en belonen ondermijnt de natuurlijke intrinsieke overtuiging. Bovendien zijn kinderen helemaal niet gehoord. Daardoor werkt zo’n trucje maar even. Tot het gedrag zich verplaatst of alleen in het zicht van de ouders. Het kind past zijn gedrag aan om de nare gevoelens van straf te vermijden en niet omdat het van binnenuit is gaan begrijpen en daar keuzes op kan baseren.  Straf zorgt meestal voor meer frustraties en helpt niet om tot inzicht te komen. Hiermee schieten we ons doel voorbij.

Welke straf moet je hanteren als je kinderen zich niet gedragen aan tafel? Marit geeft advies

—-

Langetermijn opvoeden doe je zo

We willen langetermijnoplossingen door kinderen van binnenuit te motiveren.  Zodra ouders kennis hebben van deze  mogelijkheden, anders dan straf en belonen,  maken zij daar graag gebruik van.  Als je dit van jongs af aan toepast wordt het een grondhouding voor iedereen in het gezin.

Wat zijn die andere mogelijkheden:

Kinderen willen graag meewerken en bij ongewenst gedrag hebben ze jou het hardst nodig, door liefdevolle begeleiding dan wel begrenzing. Het vijf stappenkader kun je in allerlei situaties toepassen:

  • Stap 1 Voorbereiden: er overkomt (jonge) kinderen veel gedurende een dag. Veel beslissingen worden zo en zo al door volwassenen genomen. Voorbereiden geeft kinderen gelegenheid om te kunnen participeren en zich aan te passen.
  • Stap 2 Benoemen van hun behoefte (erkennen is niet hetzelfde als er aan toe geven, maar toont herkenning en biedt daarna ruimte voor uitleg)
  • Stap 3 Uitleg geven en aanspreken op (gezins)waarden. Zo leren kinderen dat zij gesteund worden en intrinsieke motivatie om tot ander gedrag te komen. Tevens altijd op het gedrag aanspreken.
  • Stap 4 Alternatief bieden of bespreken: Zeg wat je WEL wilt of nog beter, verzin samen met je kind een oplossing.  Heb vertrouwen. Je kinderen zijn competente mensen. Je kinderen  deugen!
  • Stap 5 Consequent versus flexibel: wees bewust welke gezinswaarden belangrijk  zijn voor jullie en welke regels dit ondersteunen. Bespreek deze regels met de kinderen en laat hen meedenken. Consequent na- en voorleven geeft een veilig kader. Maar pas regels aan zodra kinderen daaraan toe zijn, zodat het juist ruimte blijft geven en mogelijkheid tot groei.

Natuurlijk kun je wel consequenties hangen aan herhalend (!) ongewenst gedrag, bijvoorbeeld: ‘eerst je huiswerk af en anders geen televisie…’ Door samen dit soort regels op te stellen hoef je niet telkens het wiel uit te vinden. ( ” mijn kind  zit alweer twee uur tv te kijken, en huiswerk is niet af, wat moeten we nu..?!”)

Belonen in plaats van straffen

Dit soort huisregels, die horen aan te sluiten bij de leeftijd en ontwikkelingsfase van je kinderen en in overleg gemaakt, geven duidelijkheid voor iedereen. Je kunt het ook omdraaien: “Omdat je zo goed hebt geleerd voor de toets (los van resultaat een 6 of een 10) mag je dit weekend naar de film.”

Ook ten aanzien van belonen kunnen we namelijk beter bewust blijven. Ik geef vaak aan ouders het advies om vooral te belonen zonder dat er een prestatie aan vast zit, bijvoorbeeld: ‘wat fijn dat je gezellig naast me zit.’

Inzet, niet resultaat

Natuurlijk kun je op een prestatie complimenteren om te belonen of stimuleren. Maar leg de nadruk vooral op inzet in plaats van op resultaat, zoals in het voorbeeld van de toets. Hierdoor leren we kinderen coöperatief gedrag van binnenuit, en zal het gedrag zich niet verplaatsen naar andere situaties. Dat levert resultaat op de lange termijn, en dat is wel zo’n prettig vooruitzicht.

Belangrijk is vooral om te doen wat bij  je gezin past, dat maakt jullie samen  het sterkst!

Groet, Marit Langedijk- van der Pruik

via Straffen en belonen of kan het ook anders? – VROUW Opvoeddeskundige | Pedagoog Marit Langedijk-van der Pruik geeft tips over opvoeden [Opvoedingdeskundige].

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s